نرسي:
نرسي پسر شاهپور يا شاپور1 و نوه ي اردشير بابکان که در زمان او تيرداد تحت حمايت رومي ها و حکمفرماي ارمنستان هر سال لشگرکشي مي کرد و خساراتي در مرزهاي ايران بوجود مي آورد.نرسي هم به ارمنستان حمله کرد و آنجارا تصرف کرد.چند سال پس از اين رويداد نرسي از سلطنت کناره گرفت و تاج را بر سر پسر خويش هرمز گذاشت.
هرمز دوم:
302 - 209 ترسائي پادشاه خرو گو بوده است.در زمان او ارمنستان دين ترسايي را پذيرفت پس از هرمز دوم پسرش آذر نرسه بر تخت نشست.
آذر نرسي:
شاپور دوم:309 -379ترسايي.پسر هرمز دوم بوداورا در کودکي و پس از برکناري برادرش آذر نرسه بر تخت نشاندند .داستاني درباره او هست که مي گويددر باريان زماني که مادرش وي را باردار بود بر زهدان مادرتاج شاهي نهادند و به ديگر سخن او پيش از زايش شاه شده بود.در زمان کودکي او عربها به مرزهاي ايران تاختند وتاراج و خونريزي  بسيار راه انداختند.هنگامي که شاپور به جواني رسيد و خردسالي را پشت سر گذاشت از تازيان انتقام سختي گرفت .او سزاي کارهاي عربها را با سوراخ کردن شانه هايشان مي داد از اين رو به او لقب شانه سنب يا ذوالکتاف دادند.براي نخستين بار به دستور او قبيله اي عرب به نام بني حنظله را به خوزستان کوچاندند تا آسانتر ايشان را کنترل کنند.پيش از اين در خوزستان عربي زندگي نمي کرد همچنين در زمان او هونها يا خيون ها به ابران دست اندازي کردند شاپور آنان را نيز تاراند .همچنين وي در سال 359 به جنگ با  روميان ÷رداخت و شهر آمد (ديار بکرکنوني) را گشود.امپراطور يوليانوس نيز در سال 363 با ايران لشگر کشيد ولي خودش کشته شد و س÷اهيانش نيز از ميان رفتند.ازين رو روم به ناچار با ايران از در صلح در آمد و روسيه را به ابران واگذار کرد .شاپور همچنين ارمنستان را باز پس گرفت .در زمان او مسيحيان آزارانده شدند.شاپور در دنباله کاميابي هايش همچنين توانست نيروي موبدان زرتشتي را نيز محدود کرد.از شاپور ددوم سنگنوشته هايي رد طاق بستان به يادگار مانده است.
اردشير دوم:پادشاه ساساني.
شاپور سوم:
(383 - 388 (ميلادي)) شاه ساساني و پسر اردشير دوم بود و بعد از او به تخت نشست.در دوره او ارمنستان ميان ايران و روم تقسيم شد .قسمت بزرگ شرقي جزو ايران و قسمت کوچک غربي از آن روم شد و در هردو قسمت شاهزادگان اشکاني به حکومت تعيين شدند.سنگ نوشته هاي او و پدرش در طاق بستان به يادگار مانده است.
بهرام چهارم:
پادشاه ساساني بود.بعد از برادر بر تخت نشست و چون در زمان پدر والي کرمان بود معروف به کرمانشاه است.در زمان پادشاهي او خسرو  والي ارمنستان ايران به تحريک نئودس ياغي شد.بهرام سپاهي به ارمنستان  فرستاد,خسرو را گرفتند و به ايران آوردند و در دژ فراموشي زنداني کردند و بهرام شاپور برادر خود را به جاي او گماشت. در روزگار بهرام , نئودس امپراطور, روم را به دو قسمت غربي شرقي تقسيم کرد. بهرام در شورشي که در سپاه روي داد کشته شد.

بهرام پنجم:
يا بهرام گور فرزند يزدگرد يکم پادشاه ساساني بود.در سال 420 ميلادي توانست داوداران پادشاهي را کنار بزند و بر تخت پادشاهي ايران بنشيند.بهرام از کودکي نزد نعمان پسر منذر شاه عرب حيره بزرگ شده بود .پس از مرگ  يزدگرد بزرگان شاپور پسر بزرگ وي را  شاه ارمنستان و جانشين  پدر بود را کشتند و خسرو نامي را که پدرش شاه نبود و خويشي نزديکي با شاه نداشت را بر تخت نشاندند.بهرام با سپاهي که بيشتر از عربها بودند به پايتخت بازگشت و خسرو را شکست داد و بر تخت نشست.او در خاور هپتاليان را به سختي شکست داد .در باختربا روم آشتي کرد و پيماني با اين کشور بست که برپايه آن مسيحيان در ايران و زرتشتيان در روم داراي آزادي مذهبي شدند.نويسندگان زرتشتي زمان اورا آرامش و آشتي مي دانند و زماني که ديوان از ترس او پنهان شدند.

يزدگرد دوم:
پادشاه ساساني بود لقب او بغ مزداپرست بود.سالهاي آغازين پادشاهي او به نبرد با هون ها گذشت که به مرزهاي خاوري ايران تاخته بودند.او در خراسان ساکن شد و توانست شهر بلخ را پس بگيرد.آنگاه به عربستان وقفقاز لشکر کشيد و دين زرتشتي را با دستوري که داد دين رسمي ارمنستان نمود.ارمنيان که مسيحي شده بودند شوريدند ولي در سال 451 شکست خوردند و برخي از انان به ايران مرکزي کوچانده شدند.

هرمز سوم:
پسر يزدگرد دوم و پادشاه ايران از دودمان ساسانيان بود.نام مادر او دينگ بود زني قدرمتند بود و کنترل بخشي از پايتخت را به دست داشت.در زمان پادشاهي او قفقاز دچار آشفتگي شد و هفتاليان نيز به مرزهاي خاوري تاختند.

پيروز يکم:

بلاش:
يا ولاخش پادشاه ساساني ايران در ميان سالهاي484 تا 488 ميلادي بود .وي پس از پيروزي به شاهي رسيد .در روزگار او روحانيان زرتشتي از شاه و دربار نيروي بيشتري داشتند.دوران پادشاهي بلاش به آرامي گذشت اگرچه ايران بسيار ناتوان  شده بود.از رويدادهاي زمان او قطع باج سالانه ايست که روم براي پاسداري از دربند قفقاز به ايران مي پرداخت.بلاش درباره ارمنستان را اشتي را پيش گرفت و براي پيشگيري از تازش هپتاليان بدانها باج ميداد از اينرو بزرگان و موبدان وي را از شاهي برداشتند.

ادامه دارد...