اين واژه درزبان اوستايي « فر وَشي »farvashi

و درزبان پارسي هخامنشي «فر وَرتي»fravarti

و در زبان پهلوي «فر وَهر» fravahr

فروهر نماد يکي از نيرو هاي جهان هستي است که در آدمي نيز وجود دارد. اين نيرو که سر چشمه اش اهورامزداست ، روشن کننده راه پيشرفت و نيروي پيش برنده و انگيزه دهنده است.

نگاره فروهر در فرهنگ  ايراني نشانه دو نماد ميهني و ديني مي باشد.

نماد  ميهني  :

از دوران پادشاهي ماد ها و سپس شاهنشاهي هخامنشيان   نگاره فروهرنشانه نماد ميهني بود ه و آدمي را در پيکره و سيماي شاهين تيز چنگ و بلند پروازي نشان مي دهد که آنرا نماد توانايي ، سر بلندي و فر و شکوه مي دانستند و   پرچم هاي خود را به نما و سيماي شاهين مي آراستند.

نماد دين زرتشتي :

ايرانيان پيرو اشو زرتشت براي اين نيروي مينوي که بن مايه  آن جنبش و پيشرفت بسوي رسايي ، فرامايگي و والايي است ، هيچ پيکره اي را بهتر و شايسته تر از شاهين نيافتند و آنچه که در گذشته نشانه فر و شکوه و سر  بلندي بود و انگيزه ملي و ميهني داشت با اندک دگر گوني  در سر و پاي شاهين به سيماي کنوني در آوردند، تا هم  بن مايه مينو ي را نشان دهد و هم نمودار سر بلندي و سر فرازي ايرانيان باشد.

 در نگاره فروهر  دونيروي هميستار(مخالف) " سپنتامينو" ( نشانه خوبي) و"انگره مينو" ( نشانه بدي) نمايان است و آدمي رو به سپنتا مينو  دارد و بسوي او ميرود به انگره مينو  پشت کرده است .

فروهر از دو واژه‌ي “فره” به معني جلو، پيش و “وهر” يا ورتي به معني برنده و كشنده درست شده است و شايد بتوان گفت از نظر زندگي، فروهر بزرگترين و باارزش‌ترين جزء وجود انسان است ، چون پرتوي از هستي بي‌پايان اهورامزداست كه انسان را به‌سوي رسايي رهنما مي‌شود و وظيفه‌ي پيش‌بري و فرابري، براي انسان به برترين پايه‌ي هستي را داراست. و پس از مرگ با همان پاكي و درستي به اصل خود (اهورامزدا) مي‌پيوندد.

مي باشد و نشانگر راستي و پاک خويي و جوانمردي و جوانزني است .

بايسته است که بدانيم  ؛ فروهر جايگزيني براي اهوارمزدا نيست .

و بر وارونه (خلاف)  ديگر دين ها بويژه دين هاي ابراهيمي ؛زرتشت هرگز دادن ويژگيهاي انساني براي  خداوند را باور نداشته،ودر پيام زرتشت در هيچ بخشي از گاتاها سخني درباره انسان خدايي(صورت مادي براي خدا )به ميان نيامده است.

 زرتشت در يسناي 31 بند 8 مي گويد:

« اي مزدا،هنگامي که تو را با نيروي خرد و انديشه ژرف جست و جو کردم و با ديده دل نگريستم  در يافتم که تويي سر آغاز و سر انجام همه چيز،تويي سرچشمه خرد و انديشه و تويي آفريننده راستي و پاکي و تويي داور نيک کردار مردمان جهان».

ايرانيان پيوسته هميستار(مخالف) ساختن بت، و بتخانه و خانه براي خدا بوده اند و کساني که دست اندر کار اين گونه کارها بوده اند را افرادي نادان و خرافه پرست مي دانند.

 تصوير فروهر

هر پاره‌اي از نگاره‌ي فروهر يادآور اهميت و مسوليت فروهر در زندگي است:

1- چهره فروهر همانند آدمي  است ،از اين رو گوياي پيوستگي با آدمي است، او پيري است فرزانه و کار آزموده ، نشانه از بزرگداشت و سپاس از بزرگان و فرزانگان و فرا گيري از آنان دارد .

2- دوبال در  پهلو ها که هر کدام سه پر  دارند اين سه پر نشانه سه نماد انديشه نيک ، گفتارنيک ، کردارنيک که همزمان انگيزه پرواز و پيشرفت است.

3- در پايين تنه فروهر  سه بخش، پر هايي بسوي پايين است ،که نشانه انديشه و گفتار و کردار نادرست ويا پست مي باشند، از اينرو آنرا ، آغاز  بدبختي ها و پستي براي آدمي مي دانند.

4- دو  رشته که در  سر هر يک گردي (حلقه) چنبره شده اي مي بينيم ،در کنار بخش پاييني تنه مي باشند که نماد سپنتامينو و انگره مينو هستند ،که يکي در پيش پاي  و ديگري در پس آن است. و اين رشته ها هر يک در تلاش هستند که آدمي را بسوي خود بکشند ؛اين نشانه آنست که آدمي بايد به سوي سپنتا مينو(خوبي )پيش رود و  به انگره مينو( بدي ) پشت نمايد.

5- يک گردي (حلقه) در ميانه بالاتنه فروهر وجود دارد اين  نشان ، جان و روان جاودان است که نه آغاز و نه پاياني دارد.

6- يک دست فروهر کمي به سوي بالا و در راستاي سپنتا مينو اشاره دارد که نشان دهنده  سپاس و ستايس اهورمزدا  و راهنمايي آدمي بسوي والايي و راستي و درستي مي باشد.

7- در دست ديگر گردي (حلقه اي) دارد که نشانه، وفاداري به پيمان(عهد)

منابع:

1- منوچهرپور، منوجهر. بدانيم و سربلند باشيم: فشرده‌اي از آموزش‌هاي دين زرتشت. تهران: فروهر، 1377. ص. 54-50 .

2- در راه شناخت دين زرتشت. تهران: فروهر، 1380. ص. 28-27 .

۳.یکی از وبلاگهای فیلتر شده دوست خوبم درفش کاویانی http://www.7takel.blogfa.com