به عقيده صاحب نظران حوزه ميراث فرهنگي کشف کتيبه اي سنگي به خط فارسي باستان و متعلق به دوره هخامنشيان در جزيره خارک مهمترين يافته باستان شناسان براي اثبات استفاده از نام خليج فارس از دير باز بوده است.
کتيبه اي به خط فارسي باستان در پي احداث جاده اي در جزيره خارک از زيره خاک کشف شد. اين کتيبه به شکل نا منظم و نا متعارف در 5 سطر و سطرهاي آن به صورت 3 و 2 سطر به هم چسبيده و به زبان فارسي باستان نوشته شده است.بر اساس تحقيقات باستان شناسان کتيبه يافت شده در جزيره خارک روي نوعي سنگ مرجاني مخصوص اين جزيره که به آن سنگ خارا گفته مي شود و احتمالا به صورت صخره اي بوده شکل گرفته. پيش از اين سطرهاي جدا از هم در دوره هخامنشي تنها در متوني ديده شده است که به زبانهاي مختلف بوده و براي نشان دادن اين زبانها آنها را جدا از هم و با يک سطر فاصله مي نوشتند.در اطراف اين سطرها چند حروف هجاي پراکنده روي سنگ ديده مي شود که به شکل خط ميخي هستند و بايد مورد مطالعه قرار گيرند تا اين خطوط به طور کامل خوانده شوند. بر اساس گفته شاهدان محلي روي کتيبه عکسي از يه تاج نيز ديده مي سود که اين موضوع مي تواند باعث کشف اسرار جديد تري از اين موضوع باشد. کارشناسان ميراث فرهنگي معتقدند کشف اين کتيبه سنگي را در جزيره خارک آن هم زماني که بر سر نام خليج فارس بحثهاي متعددي در دنيا با راه افتاده است مي توان به شکل يک هديه آسماني ديد.اين کشف بي شک يکي از مهمترين يافته هاي باستان شناسي براي اثبات نام خليج فارس خواهد بود.
حدود 140 سال پيش سازمان صليب سرخ تاسيس شد.بنيانگزار اين نهضت هانري دونان سوئيسي بود که تحت تاثير صحنه هاي جنگ ميان فرانسه و اتريش در سال 1859 کتابي منتشر ساخت.او در اين کتاب پيشنهاد کرد در هر کشور يک جمعيت امدادي داوطلب تاسيس شود و دولت هاي جهان طي کنفرانسي بين المللي موافقتنامه اي را به تصويب برسانند که به موجب آن مباني حقوق حمايت از امدادگران و مراکز درماني در جنگ تاميين شود. دولتهاي اروپايي از اين حرکت استقبال کردند و پيشنهاد او به تاسيس صليب سرخ بين المللي و تصويب کنوانسيون هاي ژنو انجاميد.در تاسيس کميته بين المللي صليب سرخ به احترام هانري دونان نقش و رنگ پرچم سوئيس زادگاه اورا به عنوان علامت صليب سرخ انتخاب کردند و به تدريج ديگر کشورها آن را به عنوان علامت ملي امدادي خود برگزيدند. در سازمان صليب سرخ دو نشان ديگر هم به رسميت شناخته مي شود که يکي از آنها شيروخورشيد سرخ است. در سال 1874 دولت ايران اولين کنوانسيون زنو مورخ 1864 تصويب کرد.در سال 1906 نماينده دولت وقت ايران در سومين کنفرانس صليب سرخ در ژنو شرکت و در آن علامت شير و خورشيد سرخ را به عنوان علامت رسمي جمعيت ملي ايران پيشنهاد کرد در سال 1301 جمعيت ملي امدادي ايران با نام جمعيت شيروخورشيد سرخ تاسيس شد و در کنفرانس بين المللي 1308 در ژنو اين علامت به تصويب رسيد.اما در اين کنفرانس در کنار اين نشان علامت هلال احمر هم به عنوان نشاني تصويب شد. نشاني که تاريخ آن به سال 1876 و به امپراتوري عثماني باز مي گردد.امپراتوري عثماني در اين سال براي جمعيت امدادي خود به جاي صليب سرخ از هلال احمر در زمينه سفيد استفاده کرد و بعدها بسياري از کشورهاي اسلامي پس از استقلال و فروپاشي امپراتوري عثماني علامت هلال احمر را به عنوان علامت رسمي جمعيت امدادي خود برگزيدند.ايران هم در سال 59 و بعد از انقلاب اسلامي در نامه اي که به صليب سرخ جهاني نوشت اعلام کرد که دوست دارد علامت شيروخورشيد سرخ به نام ايران محفوظ باشد اماعلامت خود را به هلال احمر تغيير مي دهد!!!!!!!! ايران در اصل با اين کار نشان هلال احمر را که تاريخي مربوط به امپراتوري عثماني داشت به جاي علامت و نشان ملي خود تغيير داد.! اما در سالهاي گذشته و بعد از گذشت بيش از 25 سال از تغيير نشان ايران در سازمان صليب سرخ نشان شيرو خورشيد که همچنان حق استفاده از آن براي ايران محفوظ است به خطر افتاد. اسرائيل در اجلاس فدراسيوني که سال گذشته و با حضور بسياري از اعضا از جمله ايران برگزار شد نشان جديدي تحت عنوان کريستال سرخ را پيشنهاد داد تا به عنوان يک علامت جديد به رسميت برسد.اما با مخالفت کشورهايي مثل سوريه ,چين و ايران اين نشان به رسميت نرسيد. طبق کنفرانس بين المللي 1308 در ژنو علائم سه گانه صليب سرخ ,شيروخورسيد و هلال احمر به عنوان تنها علائم به رسميت شناخته شده است.اما چون در حال حاضر از علامت خود استفاده نمي کند در صورت پيشنهاد يک نشان جديد و رسيدن به اجماع خطر حذف نشان ايران وجود دارد.
بهمن 57 بود.گروهي از انقلابي ها دور مجلس جمع شده بودند و در يک چشم به هم زدن از سر در مجلس بالا رفتند و مجسمه هاي شير و خورشيد را به پايين پرت کردند! عبدالحسين حائري که پشت انبوهي از کتاب هاي خطي در کابخانه مجلس نشسته اين حرف ها را مي زند. بريده بريده و آرام آرام حرف خود را ادامه مي دهد: مي خواستند تکه هاي مجسمه را با خود ببرند ولي اجازه نداديم.با آنها صحبت کرديم خواهش کرديم و بعد آنها هم مجسمه را به همان حال رها کردند حتي يک مجسمه فرشته هم در وسط حياط است که ماري به دست دارد فکر مي کردم آن را هم خراب کنند اما به آن آسيبي وارد نشد بعد ها هم مخسمه زنگ زده شد و مورد لطف قرار گرفت.اما هيچ وقت ديگر به مجسمه هاي شير و خورشيد توجه نشد! مجسمه هاي رها شده شير و خورشيد در کنار سر در بعد از چندي به اداره اموال مجلس منتقل شدند. اما مجسمه هاي رها شده بار ديگر پنج سال پيش و همزمان با بازسازي ساختمان مشروطه مجلس بهارستان براي ساختمان تشريفات از اداره اموال بيرون آمد و توسط کارشناساني که در ساختمان کار مي کردند مرمت شد. اين روزها به فکر پيدا کردن خورشيد هايي هستند که پيش از اين بر دوش مجسمه هاي شير وصل بوده است. شير هايي که امروز بر پشت خود خورشيد ندارند اما هر روز چند ساعتي زير نور خوشيد افتاب مي خورند.شير ها يي با دو شمشيردر دست پشت به ميدان بهارستان روي زمين و بر يک پايه فلزي در حياط مجلس نشسته اند. اين مجسمه ها 99 سال پيش به نشانه قدرت و نگهباني در بالاي سر در جاي گرفتند و نمايندگان هر روز بعد از عبور از زير انها وارد مجلس مي شدند.مجسمه هايي که در سال هاي ورودي مجلس وقايع مختلفي ديده اند و در به توپ بستن مجلس اسيبي نديدند و لياخوف روسي نتوانست به انها آسيبي بزند. مجسمه هاي شير و خورشيد مجلس امروز 28 سال و سه ماه و 10 روز است که در انتظار زماني هستند تا بار ديگر بر سر در ورودي مجلس بهارستان جاي گيرند.
یکی از اثار بسيار زيبا که به اوايل دوره هخامنشيان تعلق دارد بناي چهارگوش برج مانندي است که در دوران اسلامي به زندان سليمان شهرت يافته و اکنون فقط يک ديواره آن باقي مانده است و احتمالا آرامگاه کمبوجيه بوده است. ارتفاع برج نزديک به چهار ده متر و قاعده آن 7/27 در 7/23 متر است که بر سکويي سه پله اي قرار داشته است. در ورودي اين بنا در جهت شمال غربي تعبيه شده و نزديک به 7/50 متر از سطح زمين ارتفاع دارد.يک پلکان بيست و نه پله اي به اتاق بالاي برج مي رفته است, ولي در آن طوري ساخته شده بوده که وقتي بسته مي شده ديگر باز نمي شده و اين امر با آرامگاه بودن آن مناسبت دارد.ديواره هاي اين برج از سنگ سفيد و مرمر نما ساخته شده است ولي براي تزيين آن تعداد زيلدي گودي هاي کوچک مستطيلي در رديف هاي منظم و نيز ده عدد گودي پنجره مانند که پنجره کور ناميده مي شود, در جوانب آن در آورده اند و اين پنجره ها را با سنگ هاي سياه قاب گرفته اند.
برای اون دسته از دوستان که مکان این بنارو خواسته بودن فرمایشات مهران عزیز خوندنیه:
من كاملا مطمئن نيستم اما ميدونم كه زندان سليمان كه آرامگاه يكي از شاهان هخامنشي بوده در پاسارگاد واقع است، در 90 كيلومتري تخت جمشيد. البته كمبوجيه هم نام پسر كورش بوده و هم نام پدر او و شايد اين مكان آرامگاه پدر او باشد اما زياد اطمينان ندارم بايد دوباره به كتاب رجوع كنم.اين را از آن جهت ميگم كه پس از كمبوجيه پسر كورش چه كسي براي او آرامگاه درست كرده چون پس از مرگش پسري از او به پادشاهي نرسيد و سلطنت به داريوش رسيد كه از شعبه ديگر از خاندان هخامنشي بود مگر آنكه داريوش دستور ساخت اين آرامگاه را داده باشد.
يکي از بناهاي مهم تاريخي بوشهر است که به دوران هخامنشي تعلق دارد و جزو کاخهاي زمستاني اين امپراتوري بزرگ محسوب مي شده است.اين کاخ در 12 کيلومتري شمال شهر برازجان ,در ميان نخلستانهاي روستاي درودگاه در محل تلاقي دو رودخانه شاپور و دالکي قرار گرفته است.جلگه برازجان در دوره هخامنشي اهميت فراوان دارد و علتش اين است که ايران در دوره هخامنشي صاحب نيروي دريايي شد و توانست از راه دريا به تجارت و کشور گشايي بپردازد.علت انتخاب اين جلگه نزديکي آن به خليج فارس و در پي آن تسلط بر راههاي تجاري منطقه و تحت نظر داشتن آبراهه هاي جنوبي از لحاظ سياسي و اقتصادي بووده است.تمامي اين مسائل وسيله برپايي3 کاخ سنگ سياه,بردک سياه و کاخ چرخاب رادر اين منطقه فراهم اورده است.
تالار مرکزي بردک سياه 36 ستون دارد و از اين لحاظ شبيه کاخ اپاداناي تخت جمشيد است. استفاده از دو نوع سنگ تيره و روشن در ساختار اين کاخ, نماي بسيار زيبايي از آن را به بيننده عرضه مي کند.کشفياتي که در کاخ هخامنشي بردک سياه انجام شده به روشن شدن بخش هايي از تاريخ و تمدن دوران هخامنشي کمک کرده است, براي مثال پيدا شدن يک دسته خنجر زنانه که از جنس عاج است به همراه چند قطعه ابزار تزييني , سکونت زنان را در اين کاخ ثابت مي کند. اوايل سال 84 گروه کاوش توانستند نقش برجسته در گاه کاخ را بيابند که شاه را در حال ترک کاخ نشان مي دهد , در حالي که ملازمش پشت سرش (البته تصوير او از ميان رفته است)چتري آفتابي روي سر پادشاه گرفته است. در اين نقش برجسته که آن را متعلق به داريوش اول مي دانند, تاج شاه داراي سطحي صاف و بدون تزيين است و اين احتمال را قوت مي بخشد که تاج مزبور همانند تاجهاي برخي نقش برجسته هاي تخت جمشيد روکشي از طلا داشته است.به همراه اين نقش برجسته , سنگ نوشته اي به خط ميخي و زبان بابلي نو و تعداد زيادي قطعه سنگ يافت شد که اين قطعه سنگها , نقشهاي مختلفي چون دست , دسته سايبان با بخشي از تاج شاهي ,ريش مجعد و بخشهايي از صورت و گوشه چشم دارند. مهمترين يافته کاخ هخامنشي بردک سياه , 4 قطعه طلاست که در مجموع 3 کيلو و 200 گرم وزن دارد.کاربرد و هويت دقيق اين 3قطعه هنوز مشخص نيست , اما تصور مي شود که شايد روکشهاي زرين درهاي چوبي تالار باشند يا سنگ بناي کاخ که غالبا در دوران هخامنشي روي ورقه اي ضخيم و زرين حک مي شده است.تصور مي شود قطعه چهارم قسمت بالاي يک جام زرين هخامنشي باشد که زير لبه آن يک خط ساده حک شده است. کاخ بردک سياه در طول سالهاي گذشته بشدت مورد تخريب کشاورزان محلي قرار گرفته است.عدم زه کشي باعث شده آبياري زمينهاي کشاورزي سبب تخريب آثار بر جاي مانده از کاخ شود.عوارض جوي نيز به جريان تخريب کمک کرده است. بسياري از ته ستونهاي کاخ يا شکسته يا جابه جا شده اند و برخي از آنها ترکيب اوليه خود را از دست داده اند.به علت نبودن هيچ گونه نظارتي! حفاري هاي غير مجاز در محوطه کاخ و اطراف آن بسيار زياد شده است.
اين روزها تنها کافيست چند متر از يکي از مهمترين بناهاي عهد ساساني که در نياسر کاشان واقع شده است , قدم آنطرفتر بگذاريد تا شاهد باشيد که بيلهاي مکانيکي برداشت سنگ از يک معدن چگونه لرزه بر جان اين اثر گذارده اند! چهار طاقي نياسر سالم ترين بناي موجود تقويمي ايران از عهد ساساني به شمار مي رود که زمان خورشيد در اول انقلاب زمستاني و اول انقلاب تابستاني در آن رصد شده و به وسيله آن آغاز فصول قابل محاسبه بود. مديرپايگاه ميراث فرهنگي نياسر عقيده دارد ايم تخريب آرام و پنهان نزديک به چند سال است که با برداشت سنگ از اين معدن بر اين بناي ثبت شده در فهرست آثار ملي وارد مي شود اما به گفته او استفاده از بيلهاي مکانيکي بر اين تخريب خاموش افزوده است. آسيب ها آنقدر جدي است که اگر آسيبهاي زيست محيطي شامل آلودگي هوا و اسيدي شدن محيط بر آثر بارش باران که باعث افزايش خوردگي سنگهاي آهکي به کار رفته در اين بنا مي شود بگذريم , نمي توان از لرزه هرروزادوات برداشت سنگ و آسيبهاي به وجود آمده در اين خصوص گذشت. کارشناسان سازمان ميراث فرهنگي معتقدند و جود اين کارخانه معدن با ضايعات فراوان در حريم مصوب چهار طاقي يکي از مواردي است که هنوز به عنوان يک سوال مبهم وجود دارد. کارشناس ميراث فرهنگي و معاون اين سازمان در شهرستان نياسر مي گويد:اين کارخانه برداشت سنگ که بايد از روش برشي براي برداشت سنگ از اين معدن استفاده کند , بتازگي از روش ضربه اي در اين خصوص استفاده مي کند و اين يعني مرگ کامل اثري تاريخي در کوتاهترن زمان ممکن. به گفته مسئولان قرار بود در سال اينده ميلادي که از طرف يونسکو به عنوان سال نجوم انتخاب شده است اين چهارطاقي که در اصل به عنوان بهترين بناي تقويمي ايران شناسي شده است به دنيا معرفي شود, اما با توجه به شرايط موجود چندي ديگر تنها بايد به خاطره اي گنگ و مبهم از اين بنا بسنده کرد. اکنون طرح آسيب شناسي تخريب هاي حاصل از وجود اين کارخانه برداشت سنگ يکي از دغدغه هاي اصلي کارکنان ميراث فرهنگي نياسر شده است , زيرا قرار است تا چندي ديگر مجموعه فرهنگي تاريخي نياسر براي ثبت در فهرست جهاني آماده شود و دراين مسير اين شهر تاريخي با نزديک به 220 اثر شناسايي شده و يک محور ثبت شده فرهنگي تاريخي به عنوان يکي از شانس هاي مهم در اين خصوص معرفي مي شود.
تاريخچه قديمي ترين فرش جهان: با کشف قالي پازيريک در سال1949 به همت رودنکو باستان شناس روس,در بي اسک در منطقه آلتايي نواحي جنوبي سيبري که طرحها نقوش آن,در ديگر آثار ايراني چون بناي تخت جمشيد نيز به چشم مي خورد و بنا بر نظر هنر شناسان در ايران بافته شده و متعلق به حدود 500 سال پيش از ميلاد,يعني دوره هخامنشي است,در اين نکته کوچکترين شکي باقي نماند که زادگاه هنر بي همتاي قاليبافي ايران بوده است. فرش پازيريک, در ابعاد200در183 سانتي متر هم اکنون در موزه آرميتاژ در سن پترز بورگ(لنينگراد سابق) نگهداري مي شود! قالي پازيريک در واقع يک رو اسبي است.و بر پايه پژوهش ها, به دست يکي از شاهزادگان سکايي به فرمانروايي پازيريک هديه شده بود. رج شمار اين قالي را نيز 36 بر آورد کرده اند و طرحهاي زيبا و متنوع ايراني آن با رنگهاي سرخ تيره, سبز, آبي, زرد کمرنگ و نارنجي بر حاشيه و زمينه اش بافته شده است.اين قالي تا به امروزقديمي ترين قالي شناخته شده در جهان است. گويي که با توجه به آنچه گفته شد سابقه قالي بافي خيلي پيشتر از تاريخ بافت قالي پازيريک باز مي گردد. قالي ايران در دوره هاي پس از دوره هخامنشي نيز همچنان از ارزش و اعتبار برخوردار بوده است به گونه اي که در دوران ساسانيان بويژه در حکومت خسروپرويز از فرش معروف بهارستان که داراي پودي ابريشمين بوده و به زر و سيم و انواع گوهرها نيز آراسته, ياد شده است.. فردوسي شاعر بلند آوازه ايران نيز در شاهنامه از فرش به عنوان يکي از هدايايي که شاه کابل براي سام پدر زال فرستاد,ياد مي کند. همچنين اورده اند که در قرن 4 قمري در دربار روم هنگام بار عام قاليهاي گرانبهاي ايراني گسترده مي شد. در دوران حکومت صفويه و در سده هاي دهم و يازدهم قمري(16 و 17 م)رونق و شکوفايي قالي ايراني به اوج خود رسيد.از جمله قالي هاي معروف به جاي مانده از دوران صفوي بايد به قالي معروف قالي اردبيل(هم اينک در موزه ويکتوريا و آلبرت لندن نگه داري مي شود)قالي چلسي و قالي شکارگاه اشاره کرد. شورش افاغنه با دوران آشوب و کشتار سختي که به دنبال داشت, شيرازه اقتصاد و فرهنگ ايران از جمله هنرها, صنايع و فنون و بويژه قاليبافي را از هم گسيخت و وضع نابسامان قالي نزديک به حدود 100 سال, از انقراض صفويان تا پايان ناگوار جنگهاي ايران و روس در زمان فتحعلي شاه قاجار ادامه يافت.
تل تخت,که در فاصله 2300 متري آرامگاه کورش قرار گرفته,نزديک به دو هکتار وسعت دارد و در اصل بر روي تپه اي بنا شده است تا بر همه دشت مسلط باشد. آثار چهار دوره مختلف به شرح زير در آن شناسايي شده است: آثار دوره نخست: مربوط به زمان کورش بزرگ است.ديواره بيروني,که از بيست رديف سنگ آهکي عظيم بنا شده و نماي تل تخت را تشکيل مي دهد.اطراف اين سنگ ها به شکل زيبايي تراش خورده و ميان آنها بر آمده و نماي بسيار زيبايي را به وجود آورده است که به آن اصطلاحا باد بر مي گويند.براي استحکام بنا در جاي اتصال سنگ ها بست هاي فلزي به کار رفته که پس از ربوده شدن فقط جاي خالي آنها به شکل سوراخ هايي بر بدنه صفه آشکار است! آثار دوره دوم: مربوط به زمان سلطنت داريوش هخامنشي تا آخر سلطنت سلوکوس اول است.در دوره داريوش , دژ محکمي با ديوارهاي آجري و خشتي بر روي محوطه بنا شده و تغييراتي در مجموعه بالاي صفه به وجود آورده اند. آثار دوره سوم: در زمان سلطنت آنتيوخوس اول تا دوره سلطنت آنتيوخوس چهارم ايجاد شده است.احتمال زياد مي دهند که پاسارگاد در اين دوره در دست پادشاهان محلي فارس بوده است.
پس از يک دوره بلند مدت فراموشي: آثار دوره چهارم: مشاهده مي شود که مربوط به سده هاي آغازين اسلامي است و نشان مي دهد که دوباره اين بخش مورد استفاده قرار گرفته و پس از آن مجددا متروک شده است.
ساعت افتابي و لوله هاي انتقال آب در ان بسيار منحصر به فرد است. اين بنا همرديف تخت جمشيد,ميدان نقش جهان اصفهان و تخت سليمان تکاب قرار دارد. اين معبد توسط اونتاش گال پادشاه ايلامي در سال 1250 قبل از ميلاد ساخته شده و آنرا اختصاص به خداي اينشوشيناک داده است. چغازنبيل در 45 کيلومتري جنوب شرقي شهرستان شوش واقع شده است . اين شهر که در فاصله دو کيلومتري رود دز قرار دارد بعدها به نام دورانتاش مشهور گرديده است اين شهر يادگار تمدن ايلام ميانه ست که از سه حصار تو در توي حشتي تشکيل شده و دروازه اصلي آن بر روي حصار بزرگ در جبهه شرقي قرار دارد . در حد فاصل حصار اول و دوم کاخهاي شاهي و ارامگاههاي سلاطين اسلام قرار دارند.در بين حصار اول و دوم کاخهاي شاهي و ارامگاههاي سلاطين اسلام قرار دارند.در بين حصار دوم و سوم بقاياي تصفيه خانه آب واقع شده است. در حصار سوم معبد اصلي (زيگورات )قرار دارد. اصل اين معبد بکارگيري ميليونها اجر و در 5 طبقه ساخته شده بود که در حال حاضر طبقه دو از آن باقيمانده است.ارتفاع آن در گذشته در حدود 52 متر و متشکل از 5 طبقه بوده که طبقات اين معبد بر خلاف تمامي زيگوراتهاي بين النهرين بر همديگر ساخته نشده بلکه هر طبقه مستقلا از سطح زمين به بالا احداث شده است.به غير از طبقه اول و پنجم تمامي طبقات از خشت پر شده است.طبقه پنجم که مرتفع ترين طبقه محسوب مي شده , جايگاه قرار دادن بتهاي آن زمان بوده است . مهمترين اين بتها بنام خداي(اينشوشيناک) يا خداي حامي شهر شوش بوده است.بر روي ديارهاي معبد آجرهايي به خط ميخي مشاهده مي شود که همگي داراي متني يکسان هستند که بيانگر نام پادشاه و هدف او از ساخت اين معبد ترجمه شده است.
تخت سليمان در فاصله 42 کيلومتري شمال شرقي تکاب(يکي از شهرهاي آذربايجان غربي)واقع شده است.اين بنا حدودا 3500 سال قدمت دارد و اين اثر تاريخي مرکز آتشکده بزرگ ساساني ها به نام آذرگشسب است که يکي از سه آتشکده بزرگ و معروف آن دوران بوده است.اين آتشکده و تخت سليمان به عنوان چهارمين اثر باستاني ايران در فهرست جهاني سازمان يونسکو به ثبت رسيده است. اين آتشکده به صورت تپه اي با20 متر ارتفاع از سطح زمين و قاعده اي به شکل بيضي ساخته شده است.تخت سليمان نيز از نظر آبهاي معدني حايز اهميت است.اين آبها طي قرون متمادي از دل زمين جوشيده و به بيرون تراوش کرده است.استخري نيز در ميان تپه قرار دارد که اين آبها در آن سرازير مي شوند.در ضلع جنوبي محوطه تخت سليمان , بقاياي ديواره سنگي رسوبي وجود دارد که هدايتگر يک جوي آب است که اين ديواره,300 متر طول و 2 متر ارتفاع دارد. اين ديواره سنگي که اهالي محل آن را اژدهاي سنگي مي نامند از بقاياي رسوبات جوي اب درياچه اي که به منطقه مسکوني در دوران ساساني هدايت مي شد,به تدريج تشکيل شده است. تصور بر اين است که اژدها به فرمان سليمان نبي سنگ شده است و نيز تصوري ديگر حاکي از آن است که سليمان نبي ,شياطين و ديوان را در کوه به بند کشيده است. آتشکده آذر گشسب آز زمان حکومت ايلخانيان به تخت سليمان معروف شده است.مجموعه آثار باستاني و طبيعي تخت سليمان , يکي از بزرگترين و وسيع ترين تاسيسات مذهبي و اجتماعي باقي مانده از دوران ساساني است که تاکنون از زير خاک کشف شده است. اطراف چشمه هاي تخت سليمان , ظاهرا محل سکونت انسانهاي ناندرتال بوده است, زيرا کشفياتي در اين دو محوطه به دست آمده است که متعلق به دوران پارينه سنگي يعني حدود 40 تا 100 هزار سال پيش بوده است.همچنين مهر موبد موبدان همراه چندين مهر ديگر از اين مکان کشف شده است.روي مهر موبد موبدان نقوش اساطيري حک شده که در ستايش آب و آتش است.مجموعه مهرهاي کشف شده به بيش از 1000 عدد مي رسد.
من سال گذشته تو تعطیلات عید پاسارگاد رو و دیدم و بیشتر شبیه به عکس دوم بودآخه چرا؟مگه ما برای انسانهای بزرگ احترام و ارزش قایل نیستیم! کوروش آریا هم مرد پاک وبزرگ و دوست داشتنی بوده و برای ایران باستان زحمتها کشیده.چرا به فکر جلوگیری از تخریب آرامگاهش نیستن!
تنها 7 ماه از ثبت جهاني بيستون در فهرست جهاني يونسکو نگذشته است که حريم جهاني ان براي سومين بار شکسته شد.حفاري هاي اداره مخابرات کرمانشاه به تخريب آثاري از دوره ساساني و ايلخاني در پاي پل ساساني خسرو منجر شد. بيستون براي جهاني شدن نيز راه بسيار طولاني را طي کرد.مشکلات حريم انقدر زياد بود که بسياري جهاني شدن آن را دور از ذهن مي پنداشتند.رايزني هاي زياد,نشست و برخاست بسيار و واکنش بموقع مطبوعات ,جلوي بسياري از پروژه ها را گرفت و باعث شد تا بيستون باراي قاطع اعضاي کميته ميراث جهاني در سي امين اجلاس يونسکو در فهرست جهاني ثبت شود.وتمامي شرکت هاي موجود در محدوده بيستون موظف شدند بتدريج تعطيل و به نقطه ديگر منتقل شوند.شرکت پتروشيمي قديمي هم موظف به نصب فيلتر براي جلوگيري ازصدمه آلاينده هاي خود به کتيبه بيستون شد.آن روز مصوب شد هيچ ساخت و سازي در اين محدوده انجام نشود..همه چيز نويد روزهاي آرامي را براي دشت بيستون مي داد , اما از جهاني شدن تا آغاز ساخت و سازها در دشت بيستون تنها چند ماه فاصله بود. براي اينکه بيستون با تمام زيبايي اش براي هميشه آرام گيرد تنها
هماهنگي مسولان و نگاه اقتصادي توام با ديد فرهنگي آنان را
جاي بناي اين کاخ به گونه اي برگزيده شده که از کاخهاي خصوصي جدا باشد.وسعت کاخ,2472 متر مربع است ودر محور شمال غربي-جنوب شرقي ساخته شده است.مجموعه کاخ از چند بخش تشکيل شده است. يک تالار وسيع هشت ستوني در مرکز قرار دارد که وسعت آن 705 متر مربع است.از کف سازي اين تالار فقط بخش کوچکي بر جاي مانده است. ارتفاع تالار چنان بلند بوده که چند متر از سقف ايوان هاي اطراف بالا مي زده است و درديوار هاي بالايي آن روزنه هايي براي تابيدن نور به داخل تعبيه کرده بودند.از هشت ستون اين تالار فقط يک ستون هنوز پابرجاست . ارتفاع کنوني اين ستون 13/10 متر است. درگاه ها و ستون هاي ايوان از سنگ سياه بوده است.درگاه شمال غربي با نقش پاي انسان و عقاب به يک ايوان شانزده ستوني ارتباط دارد و درگاه شمالي شرقي نيز به بزرگترين ايوان کاخ,که48ستون داشته است,مرتبط مي شود.درگاه جنوب شرقي با نقش انسان ماهي و گاو به ايواني شانزده ستوني راه دارد.دراين ايوان فقط يک جرز بر جا مانده که يکي از کهن ترين کتيبه هاي ميخي بر آن حک شده است.اين ککتيبه به سه زبان پارسي باستان,عيلامي و بابلي نوشته شده و متن آن چنين است: ادم کورش خشايشي يه هخامنش يه (من کورش شاه هخامنشي ام)
آتشکدهاي در روستاي نياسر از توابع کاشان قرار دارد و سالانه تعداد زيادي از گردشگران که براي تماشاي مراسم گلابگيري به کاشان سفر مي کننداز اين چارتاقي زيبا نيز بازديد مي کنند.ساختمان گنبدي شکل آتشکده روي صخرهاي مشرف به بخش تالار روستا قرار گرفته است.اين بنا به صورت اتاقي که ديوار ندارد,ساخته شده است و بر بالايش گنبدي قرار دارد.اين آتشکده نيز خود جزو پديده هاي مهم تاريخي است,چرا که تاريخ ساخت آن را 1800 سال پيش در زمان اردشير بابکان ,موسس سلسله ساساني تخمين مي زنند.البته گنبد اصلي آتشکده در گذشته فرو ريخته که بعد بازسازي شده و به شکل گنبدهاي اسلامي فرم داده شده است.به عقيده آندره گدار دانشمند فرانسوي گنبد اصلي به شکل تخم مرغ بوده است. به علت واقع شدن آتشکده در ارتفاع,آتش آن از دور قابل رويت بوده و ممکن است بنا نقشي سمبليک داشته باشد.در قسمت ميانه اتاق آتشکده,گودالي وجود دارد که محل افروختن آتش بوده است.
گرچه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري عقيده دارد در صورت هرگونه تهديد حريم محوطه باستاني نقش رستم به وسيله عبور خط آهن از اين محوطه با متخلفان برخورد مي شود,اما شواهد نشان مي دهد عبورقطار تا چندي ديگر لرزه بر اندام اين اثر تاريخي خواهد انداخت. بسياري ازکارشناسان معتقدند عبور قطار از کنار نقش رستم نه تنها اين اثر باستاني را از ثبت در فهرست ميراث جهاني محروم مي کند,بلکه موجب مي شود تخت جمشيد نيز از فهرست ميراث جهاني حذف و درفهرست ميراث در خطر قرار گيرد. قرار بود3اثر باستاني نقش رستم,نقش رجب و شهر ساساني استخر با الحاق به تخت جمشيد در فهرست ميراث جهاني به ثبت برسندکه پرونده اين کار نيزدر حال تهيه است.اما با عبور قطار از کنار نقش رستم,امکان ثبت اين اثر در فهرست ميراث جهاني مخدوش مي شود.
کورش بزرگ به سال 550 قبل از ميلاد دولت ايراني هخامنشي را بنياد نهاد و پاسارگاد در قلب پارس نخستين پايتخت اولين پادشاهي بزرگ تاريخ جهان شد. از زمان داريوش به بعد پاسارگاد مکاني روحاني و مورد احترام بود,به طوري که پادشاهان هخامنشي مراسم تاجگذاري خودرا در اين مکان بزرگزار مي کردند. با سقوط هخامنشيان خط و زبان پارسي باستان به فراموشي سپرده شدو پاسارگاد از اهميت سياسي افتاد اما خاطره قدوسي آن در يادها ماند. به فرمان کورش بزرگ مجموعهاي از کاخ هاي شاهي در ميان باغ هاي سرسبز پاسارگاد طراحي و بنا شد که مشتمل بود بر:کاخ دروازه(انسان بالدار)کاخ بار عام,کاخ اختصاصي, بناي معروف به تخت سليمان و دو تک بنا.افزون بر اين بناها طراحي باغ و آب نماهاي سنگي داخل آن نيز در همان زمان انجام گرفته است. با در گذشت کورش در جنگ با ايرانيان شمال خاوري(سکاها) کالبد وي به پاسارگاد آورده شد و در آرامگاه ساده ولي بسيار چشمگيري که خود دستور بر پايي اش را داده بود, جاي گرفت.در زمان کمبوجيه پسرو جانشين کورش,پاسارگاد اعتبار خود را حفظ کردو بناي سنگي چهار گوشي شبيه کعبه زرتشت در نقش رستم به اين مجموعه اضافه شد. آرامگاه کورش بزرگ ,در سال1820 ميلادي مشخص شد اثر مجموعه پاسارگاد است که چون گوهري در ميان دشت,خودنمايي مي کند.
مجموعه کاخهاي هخامنشي که آپادانا ودروازه و ديوانخانه و...نام دارند نشان مي دهند که در حدود 200 سال شوش مرکز سياسي ايران و سرزمين هاي تحت فرمانروايي هخامنشيان بوده است. کاخ آپادانا بدستور داريوش بزرگ پادشاه هخامنشي در حدود سالهاي 512-518 ق-م بر روي آثار و بقاياي ايلامي بنا نهاده شد.ديوارهاي کاخ از خشت با نماي اجري و ستونها از جنس سنگ مي باشند. کاخ داريوش داراي قسمتهاي مختلفي از جمله تالار بار عام دروازه و کاخ پذيرايي و حرمسرا و همچنين داراي سه حياط مرکزي مي باشد.مجسمه داريوش در اين کاخ بدست آمده است. زيباترين آثار بدست آمده از آپادانا در تالار پذيرايي که در گذشته با آجر لعابدار منقوش و به طرحهاي سربازان گارد جاويدان,شير بالدار و نقش گل نيلوفر آبي مزين بوده اندو همچنين ستونهاي سنگي با سر ستوني مرکب از چندين زوج مارپيچ و قسمت قدامي يک زوج گاو نر که زانو به زمين زده اند پيدا شده است. قسمتهاي مهمي از آپادانا در زمان اردشيراول (461 پيش از ميلاد) دچار حريق شده که در زماناردشير دوم (350-404 ق.م)بازسازي شد.شهر شوش در حمله اسکندر مقدوني در حدود سال 330 پيش از ميلاد فتح گرديد. از داريوش کتيبه اي بر جاي مانده که در قسمتي از آن نوشته شده{ اين کاخ هديش است که در شوش بنا کردم...}
اين کاخ به وسعت 726 متر مربع در جنوب شرقي جلگه پاسارگاد واقع است.اين بنا تالاري به وسعت 586 متر مربع دارد که سقف آن را هشت ستون به ارتفاع تقريبي شانزده متر نگاه مي داشته اند.زير ستون ها به ابعاد 2در2 متر و به شکل مکعب دو پله اي و از سنگ سياه ساخته شده اند . وجود اين زير ستونها ي بزرگ عظمت ستونهاي کاخ را نشان مي دهد که در نهايت تاسف هيچ اثري از آنها به دست نيامده است
. اين تالار دو درگاه فرعي داشته است. ارتفاع درگاه ها 9 متر بوده است و هم اکنون تنها يکي از جرزهاي درگاه شمال شرقي بر جا مانده است. بر اين جرز نقش انساني را با چهار بال در حال نيايش حجاري کرده اند. اين شخص تاجي مصري بر سر دارد مشتمل بر دو شاخ قوچ است و بر روي آن سه مخروط با قرص خورشيد و در دو سوي آنها دو مار کبرا و لباس بلندي شبيه لباس ايلامي هاست.اين نقش تا سال 1864 ميلادي کتيبه را شکسته و از بين برده اند.
آخه چرا؟مگه ما برای انسانهای بزرگ احترام و ارزش قایل نیستیم! کوروش آریا هم مرد پاک وبزرگ و دوست داشتنی بوده و برای ایران باستان زحمتها کشیده.چرا به فکر جلوگیری از تخریب آرامگاهش نیستن!
