در دوران شاهنشاهي هخامنشي زناني بوده اند كه در چـندين مورد بالاتر از  مردان قرار داشته اند . نمونه بارز ان كــــــــــتيبه هاي پرســــــپوليس( تخت جمشيد ) يا درياسالاري بانو ارتميز استپس از نشستن شاهنشاه پوران دخت بر اريكه پادشــاهي امپراتوري ايران با مردمان تهي دست چنين سخن ميگفت : اينك كه من بر تخت شاهنشاهي نشستم سوگند ياد ميكنم كه انجمن ها و گروهها ي    كشور را متلاشي نكنم وانان را ياري دهم. مردماني را كه از گنج ها و ثروتهــــــاي ايران بهره اي نجستند را ياري دهم و سهم هر ايراني را به مساوات تقسيم ميكنم. مــــباداكسي در سرزمينهاي ايران مستمند و تهي دســـــت باشد كه من از اين كاراندوهناك ميشوم

 .در اينجا اشنا ميشويم با شماري از دلاور بانوهاي ايراني :

  يوتاب : سردار زن ايراني كه خواهر اريوبرزن سردار نامدار ارتش شاهنشــــــاهي داريوش سوم بوده است. وي در   نبرد با اسكندر گجــستك همراه آريوبرزن  فرماندهي بخشي از ارتش را بر عهده داشته است او در   كوهـهاي  بختياري  راه را بر اسكندر بست.

  درياسالار بانو ارتميز : نخستين و تنها بانوي درياسالار جهان تا به امروز . او به سال 480 پيــش از ميلاد به مقام درياسالاري ارتش شاهنشاهي خــشايارشاه رسيد و در نبرد  ايران و يونان ارتش شاهنشاهي ايران را از مرزهاي دريايي هدايت ميكر.د

  اتوسا :  ملكه بيش از 28 كشور اسيايي در زمان امپراتوري داريـــــــــــوش بزرگ ياد كرده است واتوسا را چندين  باد در لشكر كشي هاي داريوش ياور فكري و روحي داريو ش بزرگ دانسته است .

 ارتادخت :  وزير خزانه داري و امور مالي دولت ايران در زمان شاهنشاهي اردوان چهارم اشكاني. در اداره امور مالي كوچكتـــــرين خطايي مرتكب نشد و اقتصاد امپراتوري پارتيان را رونق بخشيد.

ازرمي دخت :  شاهنشاه زن ايراني در سال 631 ميلادي . او دختر خـــــــــسروپرويز پس از  گشناسب بنده " بر چندين كشور اسيايي پادشاهي كرد.

  اذرناهيد :  ملكه ملكه هاي امپراتوري ايران در زمان شاهنـــــــشاهي شاپور يكم بنيانگزارساسله ساساني.  نام اين ملكه بزرگ و اقتدارات دولتي او در قلمرو ايــــران در كتيبه هاي كعبه زرتشت در استان فارس بارها امده است و او را ستايـش كرد  ه است.

   پرين :   بانوي دانشمند ايراني . او دختر کي قباد بود كه در سال 924 قبل از مــيلاد  هزاران برگ از نسخه هاي اوستا را به زبان پهلوي براي ايندگان از گوشه  و كنار ممالك اريايي گرداوري نمود و يكبار كامل ان را نوشت و نامش در تاريخ ايران زمين براي هميشه تبت گرديده است.

  فرخ رو:  نام او به عنوان نخستين بانوي وزير در تاريـــــخ ايران ثبت شده است وي از  طبقه عام كشوري به مقام وزيري امپراتوري ايران رسيد.

  ارياتس : يكي از سرداران مبارز و دلير هخامنشيان در سالهاي پيش از ميلاد. مورخــينيوناني در چندين جا نامي از وي به ميان اورده اند.

  هلاله :   پادشاه زن ايراني كه به گفته كتاب ديني و تاريخي ( 391 يشتا 274+1 يشتا 2 ) در زمان كيانيان بر اريكه شاهنشاهي ايران نشست .

---

     با تشکر از زهره و یاسمن عزیز
 

"ویل دورانت "در کتاب" مشرق زمین گاهواره تمدن " چنین بیان می کند:در اجتماعات ابتدایی قسمت ترقیات اقتصادی به دست زنان اتفاق افتاده است نه به دست مردان.در آن هنگام که قرن های متوالی مردان دایماً با طریقه های کهن خود به شکار اشتغال داشتند. زن در اطراف خیمه زراعت را ترقی می داده و هزاران هنر خانگی را ایجاد می کرده که هریک روزی پایه صنایع بسیار مهمی شده است.از پنبه که به گفته یونانیان درخت پشم است همین زن ابتدا یی نخست ریسمان و پس از آن پارچه را اختراع کرد و نیز زن است که با اقرب احتمال سبب ترقی فن دوخت ودوز و نساجی و کوزه گری و سبد بافی و درودگری و خانه سازی گردید و غالب اوقات به کار تجارت می پرداخته است...

با این که زن می توانست سروری خود را هزاران سال در جامعه های ابتدایی ایران باستان محفوظ دارد اما به دلایلی این امر نتوانست همیشگی باشد و اندک اندک عصر "مرد سالاری" یا "پدرشاهی"  آغاز شد. دوران "مادر سالاری"در ایران در سال دو هزار پیش از میلاد به پایان رسید و حرکت رو به کمال این باشندگان کشاورز زیر پای اسبان جنگی آریاییان کوچگر از دست رفت.

مسیر زن در تاریخ چنان آمیخته با شگفتی و اعجاب است که گاه به افسانه می ماند .آنچه از زن   بیشتر از همه عرضه شده میان مثلث مادر وهمسر و معشوقه است اما از این همه که درباره زن گفته شده بسیار اندک است .تا آنجا که عهد عتیق در سفر پیدایش زن را فاقد روح معرفی کرد!

در دوران نوسنگی یعنی ده هزار تا پانزده هزار سال قبل از میلاد زن وظایف خاصی بر عهده داشت که بهتر است آن را از زبان باستان شناس نامدار دکتر"گیرشمن"بخوانیم:

در آن جامعه بدوی وظیفه مخصوصی بر عهده زن گذاشته شده بود . وی گذشته از ان که نگهبان آتش و شاید مخترع و سازنده ظروف سفالین بود می بایست چوبدستی به دست گرفته در کوهها به جستجو ریشه های خوردنی نباتات یا جمع آوری میوه های وحشی بپردازد.

در جوامعی که تعدد شوهران برای زن معمولی است زن کارهای قبیله را اداره می کردو به مقام روحانیت می رسید و در عین حال زنجیر اتصال خانواده به وسیله سلسله زنان صورت می گرفت چه زن ناقل خون قبیله به خالص ترین شکل خود به شمار می رفت...این طرز الویت زن یکی از امور مختص ساکنان نجد ایران بوده و بعد ها در آداب آریاییها ی فاتح وارد شده است...