صَفّاريان از دودمان‌هاي ايراني فرمانرواي بخش‌هايي از ايران بودند. پايتخت ايشان شهر  زَرَنگ بود.
 يعقوب ليث نخستين امير اين خانواده بود که دولت مستقل اسلامي صفاريان را بنياد نهاد  
يعقوب بن ليث بن معدل بن حاتم بن ماهان صفاري در سيستان از جمله کساني بود که از اطاعت محض عباسيان سر باز زد و به گونه اي ادعاي استقلال طلبي کرد
به تدريج تمام سيستان و قسمتي از اطراف خراسان را دچار نا امني کرده و جولانگاه تاخت و تاز بي امان خويش ساخته بودند، و چون حاکم سيستان، که از دست نشاندگان طاهريان بود از عهده دفع آشوب آنها بر نمي‏آمد
عياران شهري، طبقات جوانان و جوانمردان محلي، به عنوان مطوعه و غازيان، به دفع خوارج همت گماشتند
 يعقوب و برادرانش - عمرو و علي که بعدها در عياريها و شبگرديهاي شهر با او شريک و رفيق شدند، از فرزندان ليث رويگر و از اهالي قريه‏اي به نام قرنين بودند.
يعقوب که به زودي در نقش رهبر جنگجويان ضد خوارج و ضد طاهري ظاهر شد، توانست به تدريج آشوبهاي محلي را سرکوب و امنيت سيستان را تأمين نمايد «حوالي 248 ق / 862 م»، و چندي بعد دولت تازه‏اي را در سيستان بنيان گذارد
 قيام و نهضت يعقوب، آن گونه که او آرزو مي‏کرد، کامياب نشد.
چنين به نظر مي‏رسد که دليل عمده ناکام ماندن آن، تا حد زيادي، مربوط به ناهمگوني سپاه خودش بود که از عناصر مختلفي همچون عياران، اسيران جنگي و سربازان مزدور تشکيل مي‏شد که هيچ چيز به جز قدرت فرماندهي، پايبندي به انضباط نظامي، و مهارت جنگي يعقوب آنها را به هم پيوند نمي‏داد.
 در بين سپاهيانش، شايد جز عياران سيستان و دوستان شخصي‏اش، کمتر کسي از سران سپاه، اقوام او را در خلع طاعت خليفه تأييد مي‏کرد، ولي او همچنان در مخالفت با خليفه استوار، يک دنده و سر سخت بود خاطره فرمانروايي يعقوب و برادرش عمرو، که باعث احياء راه و رسم  پهلواني، عياري و جوانمردي  بود، قرنها بعد از آنها، در تاريخ باقي ماند و نامشان در سيستان و خراسان و در فارس زنده بود. نقش صفاريان، به ويژه يعقوب و عمرو، در احياء روحيه ملي در خاطر ايرانيان، براي سده‏هاي متوالي همچنان دوام داشت و زمينه‏اي براي ديگر سلسله‏هاي مستقل ايراني شد.