کورش بزرگ به سال 550 قبل از ميلاد دولت ايراني هخامنشي را بنياد نهاد و پاسارگاد در قلب پارس نخستين پايتخت اولين پادشاهي بزرگ تاريخ جهان شد. از زمان داريوش به بعد پاسارگاد مکاني روحاني و مورد احترام بود,به طوري که پادشاهان هخامنشي مراسم تاجگذاري خودرا در اين مکان بزرگزار مي کردند. با سقوط هخامنشيان خط و زبان پارسي باستان به فراموشي سپرده شدو پاسارگاد از اهميت سياسي افتاد اما خاطره قدوسي آن در يادها ماند. به فرمان کورش بزرگ مجموعهاي از کاخ هاي شاهي در ميان باغ هاي سرسبز پاسارگاد طراحي و بنا شد که مشتمل بود بر:کاخ دروازه(انسان بالدار)کاخ بار عام,کاخ اختصاصي, بناي معروف به تخت سليمان و دو تک بنا.افزون بر اين بناها طراحي باغ و آب نماهاي سنگي داخل آن نيز در همان زمان انجام گرفته است. با در گذشت کورش در جنگ با ايرانيان شمال خاوري(سکاها) کالبد وي به پاسارگاد آورده شد و در آرامگاه ساده ولي بسيار چشمگيري که خود دستور بر پايي اش را داده بود, جاي گرفت.در زمان کمبوجيه پسرو جانشين کورش,پاسارگاد اعتبار خود را حفظ کردو بناي سنگي چهار گوشي شبيه کعبه زرتشت در نقش رستم به اين مجموعه اضافه شد. آرامگاه کورش بزرگ ,در سال1820 ميلادي مشخص شد اثر مجموعه پاسارگاد است که چون گوهري در ميان دشت,خودنمايي مي کند.
مجموعه کاخهاي هخامنشي که آپادانا ودروازه و ديوانخانه و...نام دارند نشان مي دهند که در حدود 200 سال شوش مرکز سياسي ايران و سرزمين هاي تحت فرمانروايي هخامنشيان بوده است. کاخ آپادانا بدستور داريوش بزرگ پادشاه هخامنشي در حدود سالهاي 512-518 ق-م بر روي آثار و بقاياي ايلامي بنا نهاده شد.ديوارهاي کاخ از خشت با نماي اجري و ستونها از جنس سنگ مي باشند. کاخ داريوش داراي قسمتهاي مختلفي از جمله تالار بار عام دروازه و کاخ پذيرايي و حرمسرا و همچنين داراي سه حياط مرکزي مي باشد.مجسمه داريوش در اين کاخ بدست آمده است. زيباترين آثار بدست آمده از آپادانا در تالار پذيرايي که در گذشته با آجر لعابدار منقوش و به طرحهاي سربازان گارد جاويدان,شير بالدار و نقش گل نيلوفر آبي مزين بوده اندو همچنين ستونهاي سنگي با سر ستوني مرکب از چندين زوج مارپيچ و قسمت قدامي يک زوج گاو نر که زانو به زمين زده اند پيدا شده است. قسمتهاي مهمي از آپادانا در زمان اردشيراول (461 پيش از ميلاد) دچار حريق شده که در زماناردشير دوم (350-404 ق.م)بازسازي شد.شهر شوش در حمله اسکندر مقدوني در حدود سال 330 پيش از ميلاد فتح گرديد. از داريوش کتيبه اي بر جاي مانده که در قسمتي از آن نوشته شده{ اين کاخ هديش است که در شوش بنا کردم...}
6گاهنبار يااوقات6گانه آفرينش دردين مزدا پرستي(زرتشت) دراوستاآمده كه خداوند موجودات دنيا را درشش هنگام آفريده كه بايد براي هرهنگام جشن جداگانه اي بر پاكرد.نام شش گاهنبار ياشش جشن به ترتيب زير است: نام اوستايي نام پهلوي 1. مئيذيوئي زرمي ميد يوزرم 2. مئيديوئي شم ميديوشم 3. پئي تيش ههي پيتي شهيم 4. ايا ثريم ايا ثرم 5. مئيد يائي ميد يارم 6. همس پت مئيدي همس پت مدم اولين جشن يا گاهنبارميد يوزرم نام دارد كه موقع آن چهل و پنج روز پس از آغاز سال خورشيدي(روزدي به مهر) است،يعني در15 ارديبهشت ومدت آن پنج روزاست11تا14 ارديبهشت براي تدارك جشن است ودر روز15جشن برگزارميشود.دراين گاهنبار خداوندآسمان را آفريد. دومين جشن،شصت روز پس ازميد يوزرم در15تيرماه ويكصدوپنجمينروزازسال برگزارمي شود.دراين روز خداوند آبها را آفريده است. سومين گاهنبارپيتي شهيم است كه هفتادوپنج روزپس ازگاهنباردوم30 شهريور(روزانيران) برگزارميگردد دراينروز خداوند زمين راپديد آورد. چهارمين گاهنبار،سي روز پس ازگاهنبار سوم در30تيرماه(روزانيران)برگزارميشود. نام اين گاهنباراياثرم است كه دويسـت ودهمين روزسال است.دراين روزخداوند گياهان راآفريد. پنجمين گاهنبارميد يارم نام داردهشتاد روزپس ازگاهنبارچهارم يعني در20دي(روزبهرام) دردويست ونودمين روزسال برگزارميشود .دراين روزخداوندجانوران يا بهايم راآفريد .ششمين گاهنباركه همس پت مدم نام دارد درآخرين روزسال برگزارميشود.دراينروزخداوند انسان راآفريد.درتورات هم درمورد آفرينش آمده است كه خداوند روزاول آسمان وروشنايي را آفريد، روز دوم آبها را آفريد،روزسوم زمين وخشـكي ودريا و گياهان را آفريد،روز چهارم ستارگان وافلاك را آفريد،روز پنجــــم بهايم را آفريد و روز ششم انسان را و چون خسته شد روزهفتم را بياسود . در قرآن هم آمده كه خداوند تمـــــام موجودات را درشش روز بيآفريد
داداش مهدی مهربونم یه دنیا ازت ممنونم به خاطر این مطلب قشنگ.
کوه خواجه در22 کيلومتري شهر سوخته(مرکزقديمي ترين تمدن هخاور ميانه) واقع شده است و اکنون با طي 30 کيلومتر از شهر زابل مي توانيم به اين نماد تاريخي سيستان برسيم.اين کوه به صورت برآمدگي و به شکل ذوزنقه نمايان است که در گذشته نه چندان دور با درياچه آب شيرين نيز احاطه بوده است واين کوه در دل درياچه هامون به صورت برآمدگي از سنگ سياه صيقلي و از جنس بازالت به ارتفاع تقريبا900متر ديده مي شود... کوه خواجه در نوشته هاي متآخران به نامهاي کوه خدا کوه رستم و تخت سليمان معروف است. اين کوه معتقداني دارد که بر اين باورند از اين کوه سوشيانت ها يا رهانندگان و نجات دهندگان ظهور خواهند کرد. در کتاب اسطوره تا تاريخ نوشته مهرداد بهاردرباره اين کوه امده است:(کاخ کوه خواجه بناي عظيمي است که از دوره اشکانيان در قرن اول ميلادي به جاي مانده است.درورودي در سمت جنوب است چون به حياط مرکزي وارد مي شدند دو ايوان عظيم در سمت راست و چپ حياط وجود داشت که آثاري از آنها هنوز بر جاي مانده است در اين ساختمان آتشکده اي در بلندترين بخش کاخ جاي دارد.) در جاي ديگر آندره گدار باستان شناس فرانسوي نيز در کتاب هنر ايران اين کوه تاريخي را چنين معرفي کرده است(معماري طاقدار يا طاق گنبدي معماري مخصوص دوره اشکاني است که در دوره ساساني تکامل يافته است. از نمونه هاي مهم آن معماري کاخ کوه خواجه است که اگر چه هرتسفلد آن را به قرن اول ميلادي مربوط دانسته است اما آتشکده آن را که در واقع ساختمان مجزا از کاخ حساب مي شده به قرن سوم ميلادي مربوط مي دانند و زمان احداث آن قرن سوم ميلادي هنگام تجديد ساختمان کاخ مي باشد.) .
